Του Σπύρου Δημητρέλη

Αιτήσεις για απαλλαγή από τα τεκμήρια διαβίωσης καταθέτουν καθημερινά στις εφορίες χιλιάδες φορολογούμενοι. Πρόκειται κυρίως  για χαμηλόμισθους, χαμηλοσυνταξιούχους και άνεργους οι οποίοι ενώ έχουν πολύ χαμηλό πραγματικό εισόδημα, καλούνται να πληρώσουν φόρο εισοδήματος μόνο και μόνο επειδή διαθέτουν ένα αυτοκίνητο και ένα σπίτι στο χωριό και «πιάνονται» στην τσιμπίδα των τεκμηρίων διαβίωσης.
Το υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζει ειδική εγκύκλιο η οποία θα ορίζει ουσιαστικά ότι θα είναι στην κρίση του εφόρου να απαλλάξει από το τεκμαρτό εισόδημα φορολογούμενους οι οποίοι προσκομίζουν δικαιολογητικά με βάση τα οποία προκύπτει ότι η πραγματική δαπάνη διαβίωσής τους είναι σημαντικά χαμηλότερη από αυτήν που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Τα τεκμήρια διαβίωσης αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία δυο χρόνια προκειμένου να «συλληφθούν» φορολογούμενοι που κρύβουν τα πραγματικά τους εισοδήματα, κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Η αύξηση αυτή, όμως, είχε μια μεγάλη παρενέργεια. Το τεκμαρτό εισόδημα για πολλούς χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους να είναι πολύ υψηλότερο από το πραγματικό τους εισόδημα και να καλούνται να πληρώσουν σημαντικά αυξημένο φόρο. Ωστόσο, η φορολογική νομοθεσία ορίζει ότι τα τεκμήρια διαβίωσης είναι «μαχητά». Μπορούν να αμφισβητηθούν από μια σειρά κατηγοριών φορολογούμενων, όπως είναι οι άνεργοι, οι φυλακισμένοι, αυτοί που νοσηλεύονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, που διαμένουν με συγγενείς τους ή μπορούν να αποδείξουν ότι για λόγους ανωτέρας βίας η δαπάνη που πραγματοποίησαν είναι χαμηλότερη από την τεκμαρτή (π.χ. για την κατοχή και χρήση ΙΧ, κατοικίας κλπ).
Χιλιάδες φορολογούμενοι που με τη λήψη του εκκαθαριστικού διαπιστώνουν ότι καλούνται να πληρώσουν φόρο για το τεκμαρτό εισόδημά τους προχωρούν αμέσως στην κατάθεση αίτησης στην εφορία για απαλλαγή  τους από την τεκμαρτή φορολόγηση και το φόρο που προκύπτει από αυτήν. Οι εφορίες άρχισαν να γεμίζουν με τέτοιες αιτήσεις και πολλοί προϊστάμενοι εφοριών ζήτησαν οδηγίες από την κεντρική υπηρεσία του υπουργείου για το πώς να τις χειριστούν. Η κεντρική υπηρεσία ετοιμάζει σχετική εγκύκλιο η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, θα ορίζει ότι είναι στην κρίση του εφόρου να απαλλάξει κάποιον ή όχι από το τεκμήριο ή να προχωρήσει στη μείωση της τεκμαρτής δαπάνης. Η αρμοδιότητα αυτή, ωστόσο, θα περιορίζεται από τα οριζόμενα στο άρθρο 16 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Ουσιαστικά ο έφορος θα κρίνει με βάση τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά του φορολογούμενου αν θα τον απαλλάξει ή θα περιορίσει το τεκμήριο.
«Υπάρχουν πολλοί φορολογούμενοι οι οποίοι έχουν αυτοκίνητα μεγάλης ηλικίας για τα οποία προκύπτει υψηλό τεκμήριο», λέει στο Capital.gr στέλεχος του ΥΠΟΙΚ. «Αυτοί, για παράδειγμα, μπορούν -εφόσον κατέθεσαν τις πινακίδες κυκλοφορίας στις αρχές του 2012- να ζητήσουν την απαλλαγή τους από το τεκμήριο για το σύνολο του 2011. Η εγκύκλιος θα ρυθμίσει ζητήματα όπως αυτό».

Πηγή: Capital.gr